





























Στον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίου Αθανασίου Σαρακίνας λειτούργησε την Κυριακή 31 Ιανουαρίου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων κ. Θεόκλητος.
Στο κήρυγμά του προς το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας, ο σεπτός μας Ποιμενάρχης αναφέρθηκε στην Ευαγγελική Περικοπή, τονίζοντας την ταπείνωση του Ζακχαίου και σημειώνοντας ότι σαν ήρθε ο Χριστός στην καρδιά του ηρέμησε, άστραψε από χαρά το πρόσωπο του, δεν νοιάστηκε ούτε για τα σχόλια, ούτε για τις ειρωνείες τον άλλα, αυτό που ήθελε μόνο ήταν εκεί στην αμαρτία να χτίσει την αρετή, να μεταμορφώσει τον πόνο που είχε προξενήσει σε διακονία των ανθρώπων, να τους δώσει πίσω ότι τους είχε πάρει. Μια αλλιώτικη μεταβολή συμβαίνει σαν μπει ο Χριστός μέσα στην καρδιά.
Στην συνέχεια ο Σεβ. κ Θεόκλητος παρουσίασε τον νέο Προϊστάμενο του Ιερού Ναού π. Δημήτριο Τσολακίδη και του ευχήθηκε καλλίκαρπη διακονία και κάθε ευλογία παρά Κυρίου, ενώ ευχαρίστησε για την προσφορά του στον αμπελώνα του Κυρίου τον συνταξιοδοτηθέντα Εφημέριο της Ενορίας Πρωτ. Νικόλαο Τσουρλή που συμπλήρωσε 40 χρόνια ιερατικής διακονίας.











Ο Μ. Βασίλειος απευθύνεται προς τους νέους.
Το μήνυμα της Εκκλησίας στη σύγχρονη εποχή.
Είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κάποιος κάτι από τη ζωή των Τριών Ιεραρχών. Η συμβολή τους στην ορθόδοξη θεολογία, τα θεολογικά γράμματα, την λειτουργική ζωή της Εκκλησίας είναι μοναδική. Η αφετηρία δε όλων των παραπάνω βρίσκεται στον Θεό και στην πίστη τους σ’ Εκείνον.
Είναι γνωστό πως υπήρξαν πολυγραφότατοι. Το έργο τους μάλιστα εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων. Ένα έργο όμως του Μ. Βασιλείου ελκύει το ενδιαφέρον, καθότι στο έργο αυτό ο ίδιος απευθύνεται στους νέους της εποχής του. Το έργο φέρει τον τίτλο ‘’ Πρός τούς νέους, ὅπως ἂν ἐξ ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων’’. Πρόκειται για μία παιδαγωγική ομιλία, στην οποία δίνει συμβουλές προς τους νέους σχετικά με τη θύραθεν παιδεία. Υπάρχει λόγος που ο Μ. Βασίλειος έγραψε αυτό το έργο. Ο Ιουλιανός είχε εκδώσει διάταγμα σύμφωνα με το οποίο απαγόρευε τους χριστιανούς διδασκάλους να διδάσκουν την κλασσική φιλολογία, την ρητορική και την φιλοσοφία.
Ο Μ. Βασίλειος απευθύνεται με πολύ αγάπη προς τους νέους. Κι ενώ θα περίμενε κανείς ο Μ. Βασίλειος να στηλιτεύσει τη θύραθεν παιδεία, απεναντίας προτρέπει τους νέους να μελετούν τους ποιητές, λογογράφους, ρήτορες, φιλοσόφους. Μάλιστα εμφανίζει την θύραθεν παιδεία ως προπαιδεία στα θεία πράγματα, χωρίς να απορρίπτει το γεγονός πως η παιδεία αυτή γεννάει την αρετή. Αυτό διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, αφού συχνά ακούγονται κατηγορίες εναντίον των Πατέρων της Εκκλησίας, στους οποίους προσάπτουν πολεμική εναντίον της ελληνικής παιδείας.
Το πνεύμα του Μ. Βασιλείου είναι ανοιχτό, πρωτοποριακό για την εποχή του. Μάλιστα η τακτική του (όπως και των άλλων δύο Ιεραρχών) θυμίζει τη ‘’φιλοσοφία’’, το ύφος της Α’ Αποστολικής Συνόδου του 49 μ.Χ.. Ο Μ. Βασίλειος δεν εξορκίζει τη θύραθεν παιδεία. Εκείνο που απορρίπτει είναι η μυθολογία περί θεών που συναντάται σ’ αυτήν. Στο έργο του παρουσιάζει τον Ησίοδο, Πλάτωνα, Όμηρο, Πλούταρχο, Αισχύλο, Ευριπίδη, Σόλωνα και άλλους σπουδαίους άνδρες της αρχαιότητας ως παραδείγματα ενάρετου βίου, σημειώνοντας ‘’να δέχεσθε από αυτούς ό,τι είναι χρήσιμο και να γνωρίζετε τι πρέπει να παραβλέπετε’’. Η αρετή μετράει για τον Μ. Βασίλειο, αφού λέει πως ‘’είναι το μόνο αναφαίρετο από τα κτήματα, διότι παραμένει στον άνθρωπο και εφόσον ζει και όταν πεθάνει’’. Εξάλλου, ο αδερφός του, άγιος Γρηγόριος Νύσσης, συνηγορεί προς αυτό λέγοντας με τη σειρά του πως η φιλοσοφία δεν είναι απόβλητη προς την τεκνογονία της αρετής.
Στην ομιλία προς τους νέους ο Μ. Βασίλειος χρησιμοποιεί παραδείγματα για να τους δείξει πως χρειάζεται να επιλέγουμε κάθε τι καλό προς την αρετή. Όπως κάποιοι απολαμβάνουν την ευωδία και το χρώμα από τα άνθη, οι μέλισσες παίρνουν και το μέλι από αυτά. Γράφει επίσης: ‘’Και όπως, όταν κόβουμε από την τριανταφυλλιά το άνθος, παραμερίζουμε τα αγκάθια, έτσι και στην περίπτωση των συγγραμμάτων αυτών, αφού καρπωθούμε από αυτά όσο είναι χρήσιμο, ας προφυλαχθούμε από το βλαβερό’’. Βρίσκει ομοιότητες ανάμεσα στους φιλοσόφους και στους Πατέρες. Συγκεκριμένα, σε μία προσπάθεια του να συνδέσει τον Πλάτωνα με τον απόστολο Παύλο, αναφέρει πως το σώμα ας φροντίζεται όσο χρειάζεται (Πλάτων), κάτι που θυμίζει τον λόγο του Παύλου ‘’και μη φροντίζετε για την σάρκα για να ικανοποιείτε τις επιθυμίες της’’ (Ρωμ. 13, 14).
Ο Μ. Βασίλειος ανοίγεται στην κοινωνία, στους ανθρώπους, στην παιδεία. Δεν φοβάται μήπως απειληθεί η πίστη του. Οι Τρεις Ιεράρχες υιοθετούσαν τα σχήματα του κόσμου, της εποχής τους, της κοινωνίας στην οποία ζήσουν και έντυναν την αλήθεια, το δόγμα. Η Εκκλησία δεν είναι αποκομμένη από τον κόσμο. Ζει την αλήθεια της μέσα στην κάθε εποχή. Δεν προσαρμόζεται στον κόσμο τούτου. Οι Πατέρες δεν προσάρμοσαν την αλήθεια της Εκκλησίας στα δεδομένα και στις αντιθέσεις της κάθε εποχής. Προσαρμόζονταν στα σχήματα της κάθε εποχής, τα οποία χρησιμοποιούσαν για να διακονηθεί το μυστήριο του Θεού και η αποκεκαλυμμένη αλήθεια. Είναι γνωστό το θεολογούμε ‘’ἁλιευτικῶς, ἀλλ’ οὐκ ἀριστοτελικῶς’’ του αγίου Γρηγορίου Θεολόγου.
Είναι αλήθεια πω η Εκκλησία δεν δαιμονοποιεί την τεχνολογία, τα επιστημονικά επιτεύγματα, αλλά ισορροπεί σε αυτά και στην πίστη. Για τον Μ. Βασίλειο πίστη και γνώση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους και γι’ αυτό χρησιμοποιεί ένα πολύ όμορφο όρο για να περιγράψει τη σχέση αυτή, τον όρο ‘’προσκύνησις’’ και των δύο στον Θεό. Αν ο σύγχρονος άνθρωπος και ιδίως οι νέοι διάβαζαν τις παιδαγωγικές και κοινωνικές ομιλίες των Τριών Ιεραρχών, η κοινωνία μας θα έθετε σε άλλη βάση τη σχέση της με τον εαυτό, τον Θεό, τον άλλον. Τα έργα των Τριών Ιεραρχών, έργα πλούτου και ομορφιάς, καλούν σε ανάγνωση για να μας υπενθυμίσουν την ύπαρξη του Θεού, την πορεία του ανθρώπου στην κτίση, το ρόλο του περιβάλλοντος στην ιστορία, τη σχέση με τον συνάνθρωπο και το γεγονός της σωτηρίας. Γεγονός αναλλοίωτης υπαρκτικής ανάγκης σε αλλοιωμένες στιγμές του κάθε χρόνου.
Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος)
Εφημέριος Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Διάβας (Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων)



















Τελέσθηκε στην Ιερά Μονή Ρουσσάνου Μετεώρων το τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο της μακαριστής πλέον γερόντισσας Φιλοθέης, η οποία εκοιμήθη εν Κυρίω προ σαράντα ημερών.











Με την πρέπουσα λαμπρότητα εορτάστηκε η μεγάλη Δεσποτική εορτή των Θεοφανείων στην Ιερά Μητρόπολη Σταγών και Μετεώρων, με επίκεντρο τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Βησσαρίωνος Καλαμπάκας.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων κ. Θεόκλητος προεξήρχε των ιερών ακολουθιών, και συγκεκριμένα της ακολουθίας του Όρθρου, της Θείας Λειτουργίας και εν συνεχεία του Μεγάλου Αγιασμού.
Ο Σεπτός μας Ποιμενάρχης στο κήρυγμά του προς το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας, τόνισε την σημασία του Μεγάλου Αγιασμού στην ζωή των ανθρώπων. Όπως χαρακτηριστικά είπε, " ο Αγιασμός δεν είναι απλά ένα σύμβολο, όπως διάφοροι "μοντέρνοι" νεοέλληνες πιστεύουν, αλλά αποτελεί ουσία της χριστιανικής πίστης. Μέσω του Παναγίου Πνεύματος, το νερό, αν και συστατικά παραμένει νερό, εντούτοις γίνεται το φάρμακο για κάθε ασθένεια και ο ολετήρας όλων των Δαιμόνων." Κάλεσε, τέλος, όλους τους Χριστιανούς να αγιάσουν κάθε σημείο του σπιτιού τους, αλλά και ο, τι τους περιβάλλει.
Μετά το πέρας των ακολουθιών, ο κ. Θεόκλητος μετέβη ιδιωτικώς στην γέφυρα της Διάβας, στον Πηνειό ποταμό, όπου, προς αγιασμό των υδάτων, έριξε εντός του ποταμού Μέγα Αγιασμό και έναν μικρό ξύλινο Σταυρό από τα Ιεροσόλυμα.






















Γιορτάζουν τά πάντα ὁλόγυρα. Γι᾽ αὐτό κι ἐγώ νά γιορτάσω θέλω. Θέλω νά εὐφρανθεῖ ἡ ψυχή μου, νά πανηγυρίσει ἀπό τά καταβάθια μου. Εὐφραίνομαι βέβαια ὄχι κρούοντας τήν κιθάρα ἤ παίζοντας τό ραβδί τῶν σατύρων, οὔτε χρησιμοποιώντας αὐλούς ἤ ἀνάβοντας δάδες. Εὐφραίνομαι βλέποντας ἀντί γιά τά μουσικά ὄργανα τά σπάργανα τοῦ Χριστοῦ. Αὐτά εἶναι ἡ ἐλπίδα μου, αὐτά εἶναι ἡ ζωή μου. Αὐτά φέρνω μαζί μου, καί μέ τήν ἐνίσχυση πού παίρνω, τραγουδῶ μαζί μέ τούς Ἀγγέλους, Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καί μαζί μέ τούς ποιμένες, Καί ἐπί γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία.
Σήμερα γεννιέται γιά χάρη μου ἀπό παρθένο Αὐτός πού γεννήθηκε μέ τρόπο ἀπερίγραπτο ἀπ᾽ τόν Πατέρα. Τότε, προαιώνια, γεννήθηκε ἀπό τόν Πατέρα μέ τρόπο πού ταιριάζει στή Θεία φύση, τρόπο πού μόνο ὁ Γεννήτορας γνωρίζει. Σήμερα πάλι ξαναγεννήθηκε μέ ἀταίριαστο στή Θεία φύση τρόπο. Μέ τρόπο πού ἡ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τώρα καλά γνωρίζει. Ἀληθινή κι ἡ οὐράνια γέννησή Του, ἀληθινή κι ἡ ἐπίγεια. Ἀληθινός Θεός ἀπ᾽ τό Θεό γεννήθηκε, κι ἀληθινός ἄνθρωπος ὁ Ἴδιος ἀπ᾽ τήν Παρθένο γεννήθηκε πάλι. Στόν οὐρανό μόνος Υἱός τοῦ Μόνου Θεοῦ, Μονογενή. Στή γῆ μόνος Υἱός ἄγαμης παρθένου ὁ Ἴδιος, πάλι Μονογενής. Γιατί καθώς εἶναι ἀσέβεια νά ὑποθέσουμε τήν ὕπαρξη μητέρας στήν οὐράνια γέννησή Του, ἔτσι εἶναι βλαστήμια νά ὑποθέσουμε τήν ὕπαρξη πατέρα στήν ἐπίγειά Του γέννηση. Ὁ Θεός-Πατέρας Τόν γέννησε χωρίς νά χάσει κάτι ἀπό τήν Θεότητά Του. Ἡ παρθένος Τόν γέννησε χωρίς νά χάσει τήν παρθενία της. Οὔτε πάλι ὁ Θεός ἔχασε τήν Θεϊκή Του ὑπόσταση ὅταν Τόν γέννησε, γιατί Τόν γέννησε ὅπως ἁρμόζει σέ Θεό. Ἀλλά κι οὔτε ἡ παρθένος φθάρηκε. Ὁ τοκετός Του ἦταν γεγονός πνευματικό. Λοιπόν, οὔτε ἡ οὐράνιά Του γέννηση μπορεῖ νά ἐξηγηθεῖ, οὔτε ἡ ἐπίγεια σάρκωσή Του ἐπιδέχεται ἑρμηνεῖες.
Ἐκεῖνο πού ξέρω μέ σιγουριά σήμερα εἶναι ὅτι Τόν γέννησε ἡ Παρθένος. Πιστεύω ὅτι Τόν γέννησε ὁ Πατέρας, προαιώνια. Σχετικά μέ τόν τρόπο τῆς γέννησης ὅμως ἔμαθα νά σιωπῶ. Δέν μοῦ ὑπόδειξαν οἱ παλιοί νά δοκιμάζω λογικές ἑρμηνεῖες. Γιατί ὅταν πρόκειται γιά τό Θεό δέν πρέπει κανείς νά ἀναλύει τά γεγονότα, ἀλλά νά πιστεύει στή δύναμη Αὐτοῦ πού τά πραγματοποιεῖ. Ἀναμφίβολα εἶναι φυσικός νόμος νά γεννᾶ ἡ γυναίκα μόνο ὅταν συνευρεθεῖ μέ ἄντρα. Ὅταν ὅμως μιά παρθένος πού δέν γνώρισε ἄντρα γεννήσει καί μετά τόν τοκετό παραμείνει πάλι παρθένος, αὐτό ξεπερνᾶ τούς φυσικούς νόμους. Ὅ,τι ἔχει σχέση μέ τούς φυσικούς νόμους ἀξίζει νά ἐρευνιέται, ὅ,τι ὅμως τούς ξεπερνᾶ πρέπει νά περιβάλλεται μέ τιμητική σιωπή. Κι αὐτό βέβαια ὄχι ἐπειδή τοῦ πρέπει ἀποσιώπηση, ἀλλ᾽ ἐπειδή ἀξίζει νά μένει μυστήριο καί νά τιμᾶται χωρίς πολυλογίες.
Συγχωρέστε με, σᾶς παρακαλῶ, πού νιώθω ἀδύναμος νά συνεχίσω τό λόγο πέρα ἀπ᾽ τόν πρόλογο. Φοβοῦμαι νά προχωρήσω στήν ἔρευνα τῶν πιό σημαντικῶν. Δέν κατέχω τόν τρόπο. Δέν ξέρω πού νά στρέψω τό λόγο. Τί νά πῶ; γιά ποιό νά μιλήσω; Βλέπω τή μητέρα, ἀντικρύζω τό παιδί, ὅμως τόν τρόπο τῆς γέννησης δέν τόν καταλαβαίνω. Ὅπου ὁ Θεός ἔχει ἄλλη βουλή, ἐκεῖ νικιέται ὁ φυσικός νόμος, νικιέται κι ἡ τάξη τοῦ κόσμου. Δέν γεννήθηκε σύμφωνα μέ τούς νόμους τῆς φύσης. Θαυματούργησε πάνω ἀπό τά ὅρια τῆς φύσης. Ἡ φύση ἀδράνησε. Ἐνήργησε ἡ βούληση τοῦ Δεσπότη. Τί ἀπερίγραπτο δῶρο! Ὁ Μονογενής πού ὑπάρχει προαιώνια, αὐτός πού δέν ἐμπίπτει στίς ἀνθρώπινες αἰσθήσεις, ὁ ἀσύνθετος, ὁ ἀσώματος, περιβλήθηκε τό σῶμα μου. Τό σῶμα πού ὑπόκειται στή φθορά, πού συλλαμβάνεται ἀπό τίς αἰσθήσεις. Γιατί; Γιά νά μπορέσει νά μᾶς διδάξει καθώς θά Τόν βλέπουμε ἀνάμεσά μας κι ἔτσι νά μᾶς ὁδηγήσει σέ ἐκεῖνα πού τά χοϊκά μάτια μας ἀδυνατοῦν νά δοῦνε. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν μεγαλύτερη ἐμπιστοσύνη στά μάτια τους παρά στ᾽ αὐτιά τους κι ἔτσι ἀμφιβάλλουν γιά ὅ,τι δέν βλέπουν. Γι᾽ αὐτό ἀκριβῶς ὁ Θεός ἀνέχθηκε νά παρουσιαστεῖ μέ σῶμα μπρός στά μάτια μας γιά νά διαλύσει τίς ἀμφιβολίες πού εἴχαμε, ἀκούγοντας μόνο τά λόγια Του. Καί γεννιέται ἀπό παρθένο πού ἀγνοεῖ τήν ὑπόθεση καί πού δέν πῆρε ἐνεργό μέρος στό γεγονός, οὔτε συννενοήθηκε γιά τήν πραγματοποίησή του. Ἡ Παρθένος ἦταν ἁπλό ὄργανο τῆς ἀπόρρητης δύναμης τοῦ Θεοῦ. Ἕνα μόνο πράγμα γνώριζε, ἐκεῖνο πού ρώτησε κι ἔμαθε ἀπό τόν Γαβριήλ. Ὅταν δηλαδή ρώτησε, «πῶς ἔσται μοι τοῦτο ἐπεί ἄνδρα οὐ γιγνώσκω» ἐκεῖνος τῆς εἶπε: Αὐτό θέλεις νά μάθεις; «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι».
Καί πῶς, ἐνῶ ἦταν «μετ᾽ αὐτῆς», σέ λίγο γεννήθηκε «ἐξ αὐτῆς»; Ὅπως ὁ τεχνίτης ὅταν βρεῖ εὔπλαστη ὕλη, κατασκευάζει πιό ὄμορφο τό ἀγγεῖο, ἔτσι καί ὁ Χριστός. Ἐπειδή βρῆκε ἅγιο καί τό σῶμα καί τήν ψυχή τῆς Παρθένου, φιλοτέχνησε ἔμψυχο Ναό δικό Του. Καί ἀφοῦ κεῖ μέσα, μέ τόν τρόπο πού θέλησε, ἔπλασε τόν καινούργιο ἄνθρωπο, καί ἀφοῦ τόν περιβλήθηκε, γεννήθηκε σάν σήμερα, χωρίς καθόλου νά ἀπεχθάνεται τήν κακόμοιρη ἀνθρώπινη πεσμένη φύση. Καί φυσικά δέν θεώρησε προσβλητικό νά περιβληθεῖ τό δικό Του ἔργο. Ἀλλά καί τό δημιούργημά Του ἀπολάμβανε τήν πιό μεγάλη δόξα μέ τό νά γίνει ἔνδυμα τοῦ δημιουργοῦ Του. Ὅπως στήν ἀρχική δημιουργία δέν ἦταν δυνατό νά ὑπάρξει ὁ ἄνθρωπος πρίν πάρει ὁ Θεός στά χέρια Του τόν πηλό, ἔτσι καί τό φθαρμένο ἀνθρώπινο σῶμα δέν ἦταν δυνατό νά ἀνακαινιστεῖ, ἄν δέν γινόταν ἔνδυμα τοῦ δημιουργοῦ Του.
Ἀλλά τί νά πῶ; Γιά ποιό πράγμα νά μιλήσω; Μένω ἔκπληκτος μπροστά στό θαῦμα. Ὁ «Παλαιός τῶν ἡμερῶν» ἔχει γίνει παιδάκι. Ὁ καθισμένος σέ θρόνο ψηλό κι ὑπερυψωμένο τοποθετεῖται σέ φάτνη. Ὁ ἀψηλάφητος κι ἀσύνθετος καί ἀσύμμικτος καί ἀσώματος ἀγκαλιάζεται ἀπό ἀνθρώπινα χέρια. Αὐτός πού ἔσπασε τά δεσμά τῆς ἁμαρτίας τυλίγεται μέ σπάργανα, ἐπειδή αὐτή εἶν᾽ ἡ θέλησή Του. Γιατί θέλει νά μετατρέψει τήν ἀτιμία σέ τιμή, νά ντύσει τήν ἀδοξία μέ δόξα. Νά προβάλει ὡς ἐνάρετο ἦθος ἐκεῖνο πού ἀποτελοῦσε ὑπέρτατη προσβολή. Ἔτσι, λοιπόν, ἀναλαμβάνει τό δικό μου σῶμα γιά νά μπορέσω ἐγώ νά ὑποδεχτῶ τό Λόγο Του. Καί παίρνοντας τή σάρκα μου μοῦ χαρίζει τό Πνεῦμα Του, ὥστε μέ τή δοσοληψία αὐτή νά μοῦ προμηθεύσει τό θησαυρό τῆς ζωῆς. Παίρνει τή σάρκα μου γιά νά μέ ἁγιάσει. Μοῦ δίνει τό Πνεῦμα Του γιά νά μέ ἀπελευθερώσει.
Ἀλλά τί νά πῶ; Γιά ποιό πράγμα νά μιλήσω; «Ἰδού ἡ Παρθένος ἐν γαστρί ἕξει.» Καί ποιόν γέννησε; Ποιόν; Τόν κυρίαρχο τῆς φύσης. Ἡ φύση τό διακηρύττει. Τόν γέννησε ὅπως Ἐκεῖνος θέλησε νά γεννηθεῖ. Ὁ τρόπος τῆς γέννησης δέν ἦταν ὁ συνηθισμένος φυσικός τρόπος, ἀλλά Ἐκεῖνος, ὡς κυρίαρχος τῆς φύσης, ὅρισε ἕναν ἀλλιώτικο τρόπο. Νά δείξει ἤθελε πώς ἀκόμα κι ὅταν γίνεται ἄνθρωπος δέν γεννιέται ὅπως οἱ ἄνθρωποι, ἀλλά καθώς ἁρμόζει στό Θεό. Λοιπόν, προῆλθε ἀπό τήν Παρθένο πού ὑπερνίκησε τούς φυσικούς νόμους, πού ξεπέρασε τήν ἀναγκαιότητα τοῦ γάμου. Ὁ ὑπέρτατος ἀρχηγός τῆς ἁγιοσύνης ἔπρεπε νά ᾽ρθει στόν κόσμο μονάχα μέσα ἀπό καθαρό κι ἅγιο τοκετό. Γιατί Αὐτός εἶναι πού τότε ἀπό ἄσπιλο χῶμα ἔπλασε τόν Ἀδάμ κι ἀπό τόν Ἀδάμ χωρίς συμμετοχή γυναίκας, δημιούργησε γυναίκα. Ὅπως, λοιπόν, ὁ Ἀδάμ χωρίς τήν συμμετοχή γυναίκας παρήγαγε γυναίκα, ἔτσι καί σάν σήμερα ἡ Παρθένος, χωρίς τήν συμμετοχή ἄντρα γέννησε ἄντρα. «Γιατί εἶναι ἄνθρωπος», λέει, «καί ποιός θά τόν ἀναγνωρίσει»; Ἐπειδή, λοιπόν, τό γυναικεῖο γένος εἶχε ὑποχρέωση πρός τήν ἀνθρωπότητα, μιά καί ἀπό τόν Ἀδάμ δημιουργήθηκε ἡ γυναίκα χωρίς συνδρομή γυναίκας, γι᾽ αὐτό ἀκριβῶς σάν σήμερα γέννησε ἡ Παρθένος χωρίς τή συνδρομή ἄντρα, γιά νά ξοφληθεῖ τό χρέος τῆς Εὔας πρός τούς ἄντρες.
Προκειμένου, δηλαδή, νά μήν ὑπερηφανευθεῖ ὅτι μόνος του δημιούργησε τή γυναίκα ὁ Ἀδάμ, γι᾽ αὐτό ἀκριβῶς ἡ Παρθένος γέννησε ἄντρα χωρίς νά νυμφευθεῖ, γιά νά φανεῖ, μέ τήν ἀναλογία αὐτή τοῦ θαύματος ἡ φυσική ἰσοτιμία τῶν δύο φύλων. Ὅπως, μάλιστα, ὅταν πῆρε ὁ Θεός τήν πλευρά τοῦ Ἀδάμ γιά νά πλάσει τήν Εὔα, δέν τόν ἄφησε λειψό, ἔτσι καί ὅταν ἔπλασε τόν ἔμψυχο ναό Του ἀπ᾽ τήν Παρθένο, δέν κατάργησε τήν παρθενία Της. Ἀκέραιος ἔμεινε ὁ Ἀδάμ καί μετά τήν ἀφαίρεση τῆς πλευρᾶς του. Ἄφθαρτη ἔμεινε κι ἡ Παρθένος μετά τόν τοκετό.
Ὁ Θεός δέν δημιούργησε ναό Του ἀπό κάποια ἄλλη ὕλη, οὔτε ἔπλασε ἕνα ἀλλοιώτικο σῶμα γιά νά περιβληθεῖ, μήπως θεωρηθεῖ ὅτι προσβάλλει τό ὑλικό ἀπό τό ὁποῖο ἦταν πλασμένος ὁ Ἀδάμ. Κι ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος ἐξαπατημένος ἀπό τό διάβολο ἔγινε ὄργανό του, γι᾽ αὐτό ἀκριβῶς κι ὁ Θεός περιμάζεψε αὐτό τόν ξεπεσμένο ἔμψυχο ναό. Ἔτσι ὥστε νά βοηθηθεῖ ὁ ἄνθρωπος κοινωνόντας μέ τό δημιουργό Του καί νά μπορέσει νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τή συντροφιά τοῦ διαβόλου. Ὅμως καί ὅταν γίνεται ἄνθρωπος δέν γεννιέται ὡς κοινός ἄνθρωπος, ἀλλά γεννιέται ὡς Θεός. Γιατί ἄν προερχόταν ἀπό ἕνα συνηθισμένο γάμο, ὅπως λόγου χάρη ἐγώ, οἱ περισσότεροι δέν θά πίστευαν πώς εἶναι Θεός. Τώρα ὅμως, γι᾽ αὐτό ἀκριβῶς γεννιέται ἀπό Παρθένο. Γι᾽ αὐτό κατά τήν γέννησή Του διατηρεῖ τή μήτρα της ἀναλλοίωτη καί διαφυλάττει τήν παρθενία της ἄφθαρτη. Νά μέ ἀναγκάσει ἔτσι θέλει ὁ ἀσυνήθιστος τρόπος τῆς γέννησης, νά παραδεχτῶ πέρα γιά πέρα τήν τέλεια θεότητά Του.
Λοιπόν κι ἄν κάποιος εἰδωλολάτρης, κι ἄν κάποιος Ἑβραῖος μέ ρωτᾶ πῶς γίνεται ὁ Χριστός ἄν καί Θεός ὡς πρός τήν φύση Του, νά ἔχει πάρει σάρκα ἀνθρώπου, θά τοῦ ἀπαντήσω μ᾽ αὐτόν τόν τρόπο. Θά τοῦ παρουσιάσω ὡς ἀπόδειξη τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου τήν ἄσπιλη σφραγίδα τῆς παρθενίας. Δέν μπορεῖ παρά νά ᾽ναι Θεός Αὐτός πού νικᾶ τή φυσική τάξη. Δέν μπορεῖ παρά νά ᾽ναι ὁ πλάστης τῆς μήτρας κι ὁ δημιουργός τῆς παρθενίας Αὐτός πού γεννήθηκε μέ τρόπο ἀμόλυντο καί οἰκοδόμησε γιά τόν ἑαυτό Του ναό, ἄγνωστο πῶς, ἀλλά πάντως μέ τόν τρόπο πού Ἐκεῖνος θέλησε…
Και μετά την πτώση το χάος. Έτσι έδειξε να συμβαίνει στην ανθρωπότητα. Η ανθρώπινη ελευθερία κινήθηκε προς το μη αγαθό, η ανθρώπινη προαίρεση νόσησε, το κακό εισήλθε και μαζί συμπαρέσυρε τη φθορά, τον θάνατο, την αδικία. Η καταδίκη έδειχνε να κερδίζει έδαφος και συνήθισε να αποτελεί μία ακόμη φύση του ανθρωπίνου προσώπου.
Ο Θεός όμως δεν άφησε τον άνθρωπο. Το λέει με πολύ όμορφο τρόπο η ευχή της Αναφοράς του Μ. Βασιλείου, ‘’ἀλλ' ἐπεσκέψω πολυτρόπως, διὰ σπλάγχνα ἐλέους σου’’. Ο Θεός δεν άφησε τον κόσμο στη δίνη της καταστροφής. Επισκέφθηκε το πλάσμα Του. Με πολλούς τρόπους. Είναι οι τρόποι επίσκεψης του Θεού στην ιστορία, στην κτίση, στον άνθρωπο. Βέβαια, ήταν δύσκολο να κινηθεί ο άνθρωπος προς τον Θεό. Και ο Θεός έπραξε ‘’αναξιοπρεπώς’’. Κινήθηκε προς τον άνθρωπο. Βγήκε από την βεβαιότητα Του, χωρίς να απωλέσει κάτι. Δεν έπαψε να είναι λιγότερο Θεός.
Θα αναρωτηθεί κάποιος εάν υπήρχε άλλος τρόπος να σωθεί ο άνθρωπος. Φυσικά και υπήρχε. Θεός δεν είναι; Γιατί να ντυθεί κάτι που δεν Του ανήκει; Η σωματικότητα δεν υπήρξε σύμμαχος της ψυχής στην αρχαιοελληνική αντίληψη και ιδίως στον πλατωνισμό και νεοπλατωνισμό. Ο άγιος Βασίλειος Σελευκείας σημειώνει πως ο Θεός σαρκώθηκε γιατί ήθελε την ανθρώπινη φύση που νικήθηκε από την αμαρτία να την καταστήσει με τη σάρκωση Του νικήτρια της αμαρτίας και αφού κατακρίνει την αμαρτία στην δική Του σάρκα, να επεκτείνει την δικαίωση αυτή σ’ όλους τους ανθρώπους. Ο Θεός έγινε σύμμορφος με τον άνθρωπο. Αυτό τον όρο χρησιμοποιούν οι Πατέρες. Δεν είναι τυχαίος όρος. Είναι κάτι παραπάνω από μία οικείωση. Είναι ένδυση της ανθρώπινης σωματικότητας χωρίς όμως την αμαρτία.
Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης σημειώνει σχετικά πως με το να κρυφτεί το θείο μέσα στο προσκάλυμμα της δικής μα φύσεως, κατοίκησε η ζωή μαζί με τον θάνατο και μέσα στο σκότος φανερώθηκε το φως για να εξαφανιστεί με το φως και με τη ζωή το αντίθετο τους. Δεν υπάρχει μία φαινομενική σάρκωση, ούτε ο Θεός φαίνεται κάπως. Η σάρκωση του Θεού αποτελεί την κατεξοχήν φιλανθρωπία ενός άπειρου, άφραστου, ακατάληπτου Θεού. Εδώ χρειάζεται μία επισήμανση. Η δυτική θεολογία διά στόματος Άνσελμου είδε την ενσάρκωση ως τιμωρία του Υιού του Θεού στη θέση του ανθρώπου, αφού με την αποστασία προσβλήθηκε ο Θεός. Στον αντίποδα ο άγιος Γρηγόριος Θεολόγος: ‘’Για να αγιασθεί ο άνθρωπος διά του ανθρωπίνου του Θεού’’.
Ο Θεός δεν παρακολουθεί την ιστορία αμέτοχος. Ποτέ όμως δεν παραβιάζει την ανθρώπινη ελευθερία. Εξάλλου, όπως σημειώνουν οι Πατέρες, εάν καταργηθεί το αυτεξούσιο, τότε ο άνθρωπος παύει να είναι εικόνα Θεού. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει πως ο Θεός δεν αγαπάει τον άνθρωπο. Του δίνει την ευκαιρία να γιατρέψει τη σωματικότητά του, τη σκέψη του, τους λογισμούς του, την ελευθερία του, την προαίρεση του, όλα όσα νόσησαν. Γι’ αυτό ντύθηκε τον όλο άνθρωπο. Ο ‘’αναξιοπρεπής’’ Θεός δεν θέλει να καταστεί αταπείνωτος. Αυτό το επιδιώκουν οι άνθρωποι και οι θεοί που δημιούργησαν στο διάβα της ιστορίας. Ο Θεός ταπεινώνεται. Κοινωνεί με τον άνθρωπο. Σπάζει το νεοπλατωνικό χάσμα και γίνεται άνθρωπος. Τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, όπως δογμάτισαν οι Πατέρες στην Δ’ Οικουμενική Σύνοδο (451 μ.Χ.).
Αν ο άνθρωπος καθίσει και σκεφτεί το γεγονός της σάρκωσης του Θεού, θα βρεθεί προ πολλών εκπλήξεων. Πώς ένας Θεός τον Οποίο ποτέ δεν είδε κανένας, δέχεται να σηκώσει τις ευθύνες του ανθρώπου στους ώμους Του; Πώς ένας Θεός με άκτιστη την ουσία, δέχεται να ντυθεί το κτιστό; Πώς ένας Θεός εξακολουθεί να συγχωρεί τις αποστασίες του αμετανόητου ανθρώπου; Πώς ένας Θεός δέχεται να γεννηθεί στην μήτρα μιας γυναικός; Πώς δεν χάνει την αξιοπρέπεια Του; Τελικά, η σάρκωση ως ύψιστη φιλανθρωπία βρίσκεται πάνω απ’ όλα αυτά…
Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος)
Εφημέριος Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Διάβας (Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων)
Ἐπιστολιμαῖος ἐξόδιος χαιρετισμὸς
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Στεφάνου Ἁγίων Μετεώρων
εἰς τὴν ὁσιωτάτην ἐν μοναζούσαις Φιλοθέην Κοσβύρα,
Καθηγουμένην τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Βαρβάρας Ρουσάνου
Ἁγίων Μετεώρων.
Τελειωθείσης ἐν Κυρίῳ τῇ 9ῃ Δεκεμβρίου σωτηρίου ἔτους 2020.
Φιλτάτη Φιλοθέη ἐκ γῆς ἀπέπτη,
λιποῦσα τοῖς τέκνοις διάγραμμα βίου.
Τῇ δ’ ἐνάτῃ προμήτωρ Ἄννα ἀμμᾶν παρέλαβεν.
Συμμετέχουσαι εἰς τὴν ὀδύνην τῶν Ἀδελφῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Βαρβάρας Ρουσάνου, διὰ τὴν πρὸς Κύριον ἐκδημίαν τῆς ὁσιωτάτης καὶ σεμνοπρεπεστάτης Γεροντίσσης Φιλοθέης, ἐπαναλαμβάνομεν τὰ λόγια τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου πρὸς τὴν σύγχρονόν του ἡγουμένην Εὐφροσύνην: «Ὤ, πῶς ἀπέπτη ἀφ᾿ ἡμῶν ἡ καλὴ ἀμμάς, ἡ χριστοφόρος γυνή, τὸ κειμήλιον τῆς σωφροσύνης, τὸ κεχαριτωμένον πρόσωπον, τὸ τῆς εὐλαβείας τέμενος ... ὁ ἡγιασμένος ναός, ὁ ἐλαιὼν τῆς συμπαθείας, ὁ οἰκτιρμὸς τῆς ἐπιδόσεως, ὁ ἄφθονος ὀφθαλμός, ἡ ἀβάσκανος καρδία, ἡ καὶ πρὸ θανάτου ἔκδημος τῶν τῇδε διὰ τὸν ποθούμενον Νυμφίον Χριστὸν καὶ διὰ τὴν ἐκεῖσε ἄλυπον ζωήν».
Ἡ ἀείμνηστος Γερόντισσα Φιλοθέη, εὐκλεὲς τέκνον λευϊτικῆς οἰκογενείας ἐκ τῆς Ἀγναντιᾶς Καλαμπάκας, παιδιόθεν παρθενεύουσα, μὲ ζῆλον διὰ τὴν ἔνθεον μοναστικὴν πολιτείαν, ἐτίμησε τὸ μοναχικόν σχῆμα, ἀσκηθεῖσα πρῶτον ὡς ὑποδειγματικὴ ὑποτακτικὴ εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Σταγιάδων, ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τῆς ἀειμνήστου Γεροντίσσης Θεονύμφης (†2013), κατὰ τὰ ἔτη 1970-1988.
Τό ἔτος 1988, μὲ τὴν σοφὴν πρόνοιαν καὶ ἐπιλογὴν τοῦ πρότριτα κοιμηθέντος ἀοιδίμου μητροπολίτου Τρίκκης καὶ Σταγῶν κυροῦ Ἀλεξίου, τοῦ καὶ πνευματικοῦ των πατρός, ἐγκατεστάθη μὲ πλειάδα μοναζουσῶν εἰς τὴν ἐρειπωμένην τότε μονὴν τῆς Ἁγίας Βαρβάρας Ρουσάνου, τὴν ὁποίαν κυριολεκτικῶς ὡς Κτιτόρισσα ἀνεστήλωσεν, ἐπεξέτεινε καὶ ἐκάλλυνε, μετατρέποντας αὐτὴν εἰς μίαν κυψέλην πνευματικῆς ἐργασίας καὶ προσφορᾶς.
Ἡ ἐμπνευσμένη προσωπικότητά της μὲ τὸ εἰρηνικό της βλέμμα, τὸ σεμνοπρεπὲς παράστημα, τὴν ὁλόκαρδον φιλοξενίαν της καὶ μὲ τὰς σοφὰς συμβουλάς της, ἐνέπνεε τὴν συνοδίαν της, ἡ ὁποία διαρκῶς ηὔξανε, καὶ ἀνέπαυε τὸν κάθε ἐπισκέπτην τῆς ἱερᾶς Μάνδρας της.
Πανθομολογουμένως ὑπῆρξε ὑπόδειγμα μοναχῆς μὲ ἀνύστακτον καθημερινὴν λατρείαν, ἐργατικότητα ὑπὲρ δύναμιν, ἐγκάρδιον ψαλτικήν, συμπάθειαν καρδίας, ἀλλὰ καὶ αὐστηρὰν τήρησιν τῆς παραδεδομένης μοναχικῆς τάξεως.
Ἰσχύουν καὶ δι᾿ αὐτὴν τὰ λόγια τοῦ ἱεροῦ Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου:
«Τίς σε ἰδὼν οὐκ ἠγάπηκε; Τίς δὲ συντυχὼν οὐ γεγλύκαται; Ὦ Μῆτερ Φιλοθέη, ὡς καλός σου ὁ δρόμος! Ὡς ὅσιόν σου τὸ μνημόσυνον! μακάριον τὸ ὑπόμνημά σου! Εὐφραίνου εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου».
Οἱ ἀναστηλώσεις τοῦ ὅλου κτιριακοῦ συγκροτήματος, ἡ ἵδρυσις καὶ ἱστόρησις τῶν παρεκκλησίων τοῦ Γενεσίου τῆς Θεοτόκου καὶ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας, ὁ πύργος μὲ τὰς νέας πτέρυγας τῶν κελλίων καὶ τῶν ἐργαστηρίων, καὶ ἡ ὅλη εὐπρέπεια τοῦ περιβάλλοντος χώρου, καθὼς καὶ ἡ δημιουργία δύο εὐπρεπῶν μετοχίων καὶ ἀγροκτημάτων, ὑπῆρξαν σημαντικότατα ἔργα τῆς εὐκλεοῦς τριανταδιάχρονης ἡγουμενίας της.
Παρὰ τὰ ἐστενωμένα οἰκονομικὰ τῆς ἀναστηλούμενης ἱερᾶς μάνδρας της, ἐβοήθει ἀφειδῶς καὶ ἀθορύβως πλῆθος λαϊκῶν καὶ νεοσυστάτων μοναστηρίων, καὶ αἱ εὐχαὶ ὅλων αὐτῶν τὴν συνοδεύουν σήμερον εἰς τὸ ὑπερουράνιον πέταγμα τῆς ψυχῆς της, ἔνθα τὴν ἀναμένουν μὲ ἀνημμένας λαμπάδας αἱ προκοιμηθεῖσαι ὑποτακτικαί της Βερονίκη καὶ Εἰρηναία.
Προεισόδιον προσκλητήριον διὰ τὰ ἄνω σκηνώματα ἐδέχθη πανευφροσύνως πρὸ ἑνὸς σχεδὸν ἔτους τὴν μεγαλοπρεπεστάτην καὶ ἀργυροκόσμητον Βατοπεδινὴν Παναγίαν, διὰ νὰ εἶναι πλέον ἡ ἀκαταμάχητος Παραμυθία εἰς τὴν ἀπορφανισμένην Ἀδελφότητα.
Δὲν ὀρφάνεψαν μόνον οἱ θεόλεκτες ψυχὲς τῆς συνοδίας της, ἀλλὰ καὶ ὁ ἁγιομετεωρίτικος καὶ ὁ ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος ὀρθόδοξος μοναχισμός!
Πολυσέβαστη καὶ ἀλησμόνητη Γερόντισσα Φιλοθέη,
εἰσεθλοῦσα εἰς τὸν οὐράνιον πλέον ποθητὸν Νυμφῶνα,
προσκύνησον καὶ δι’ ἡμᾶς τὴν Παναγίαν Τριάδα,
μετάνισον εἰς τὴν Οὐράνιον Προεστῶσαν, τὸ Τεῖχος τῶν Παρθένων,
δεήθητι εἰς τὴν Ἁγίαν Βαρβάραν ὑπὲρ τῆς λίαν ὀδυνωμένης καὶ θλιβομένης πατρίδος ἡμῶν καὶ τοῦ πλήθους τῶν ἀσθενῶν, ἵνα κοπάσῃ ὁ Κύριος τὴν μάστιγα τῆς λοιμικῆς καὶ θανατηφόρου νόσου, παρέχων εἰλικρινῆ καὶ βαθεῖαν μετάνοιαν εἰς τὸν πονεμένον ἑλληνικὸν λαὸν καὶ φωτισμὸν εἰς τοὺς ἰατροὺς καὶ τοὺς ἄρχοντας, διαλύων τὰς θανατηφόρους πλεκτάνας τοῦ εἰσρεύσαντος ἰοῦ.
Μὲ τὰς εὐχὰς τοῦ Σεβασμιωτάτου ποιμενάχου ἡμῶν κ. κ. Θεοκλήτου, ὁ ὁποῖος εὐστόργως περιέβαλε τὴν συνοδίαν σου, μὲ τὴν εὐχὴν τῶν ἁγίων Καθηγουμένων καὶ Γερόντων σου Ἰσιδώρου Βαρλααμίτου καὶ Ἐφραὶμ Βατοπεδινοῦ, καὶ μὲ τὰς προσευχὰς ὅλων τῶν συνασκουμένων πατέρων καὶ ἀδελφῶν ψυχῶν,
εὐλογημένη νὰ εἶναι ἡ ἄνοδός σου εἰς τὰ οὐράνια σκηνώματα,
συντροφευμένη ἀπὸ τοὺς Ἀγγέλους, τοὺς ὁποίους ἠγάπας,
ἐλευθέρα ἀπὸ τὰ τελώνια τοῦ σκότους,
εὐπρόσδεκτος εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν θεουμένων.
Ἀπόλαυε τὴν θέαν τῶν Οὐρανίων,
τὸ τρισσολαμπὲς Φῶς τῆς Θεότητος,
εὐφραίνου εἰς τὰ κάλλη τοῦ Παραδείσου,
πρεσβεύουσα διὰ τὴν σωτηρίαν ὅλων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι βαθέως σὲ ἐκτιμήσαμεν, σὲ ἠγαπήσαμεν καὶ ἐπὶ ἔτη ἀδελφικῶς συναγωνιστήκαμεν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ ἁγιομεωρίτικου κέντρου τῶν Ἁγίων Μετεώρων.
Πολυσέβαστη καὶ εὐλογημένη Γερόντισσα Φιλοθέη
«Καλὸν Παράδεισον».
Ἡ Καθηγουμένη Χριστονύμφη καὶ αἱ Ἀδελφαὶ
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Στεφάνου Ἁγίων Μετεώρων





















